Sau Tết Nguyên đán là một trong những thời điểm chuyển trường mầm non thuận nhất trong năm, vì sau kỳ nghỉ dài cả lớp đều đang lấy lại nếp, cô cũng dành những ngày đầu để ổn định lớp, nên bé mới vào không quá lạc lõng. Mốc này lại thường trùng với những thay đổi khác của gia đình: đổi chỗ làm, đổi nhà, đón con từ quê lên.
Điều cần cẩn thận là đừng để bé phải nhận cùng lúc quá nhiều điều mới ngay tuần đầu sau Tết. Kỳ nghỉ làm giờ giấc lệch, ăn uống thất thường, nhiều bé đi xa về còn mệt. Bài này đi qua lý do mốc sau Tết được chọn nhiều, lịch chuẩn bị từ tháng 12, trường hợp bé từ quê lên, và cách chọn ngày bắt đầu sao cho bé đã khoẻ, đã ổn nếp.
Vì sao sau Tết là mốc nhiều gia đình chọn?
Ở TP.HCM, Tết là lúc nhiều gia đình nhìn lại cả năm. Người đổi chỗ làm thường đợi nhận thưởng cuối năm rồi mới nghỉ, nên sau Tết là mùa đổi việc. Không ít gia đình cũng chọn dời nhà quanh Tết, khi cả nhà có mấy ngày nghỉ liền để dọn dẹp. Một số nhà gửi con ở quê với ông bà trong những năm đầu, đến Tết thì đón bé lên ở hẳn với ba mẹ. Tất cả những thay đổi này kéo theo chuyện đổi trường cho bé.
Về phía trường, sau Tết là những tuần đầu của học kỳ II. Trường thường đã biết bạn nào chuyển đi, bạn nào nghỉ, nên trả lời được chỗ trống khá chắc chắn. Trong lớp, cô dành vài ngày đầu để ôn lại nếp: giờ đến, giờ ăn, giờ ngủ, những bài hát quen. Một bé mới bước vào đúng lúc này được học lại nếp cùng các bạn, thay vì phải tự bắt nhịp với một lớp đang chạy đều.
Về phía bé, ký ức về trường cũ đã có một khoảng ngắt tự nhiên là kỳ nghỉ Tết. Bé không phải chia tay trường cũ hôm trước và vào trường mới hôm sau; giữa hai nơi là những ngày ở nhà với gia đình, đi thăm họ hàng. Ba mẹ có thêm thời gian kể cho bé về trường mới trong không khí thoải mái của những ngày nghỉ.
Cuối cùng là chuyện kỳ phí: nhiều trường thu theo tháng hoặc theo học kỳ, nên mốc sau Tết thường dễ khớp với lúc kết thúc một kỳ. Ba mẹ vẫn cần đọc lại hợp đồng trường cũ, vì mỗi nơi tính kỳ một kiểu.
Lịch chuẩn bị bắt đầu từ tháng 12
Tết âm lịch rơi vào khoảng từ cuối tháng 1 đến khoảng ngày 20 tháng 2 dương lịch tùy năm, nên lịch dưới đây tính ngược từ tuần nghỉ Tết của trường. Lịch nghỉ Tết cụ thể của học sinh do UBND thành phố quyết định mỗi năm, ba mẹ xem thông báo năm hiện hành:
| Khoảng thời gian | Việc nên làm | Lý do |
|---|---|---|
| Đầu tháng 12 | Hỏi trường mới về chỗ trống sau Tết, tham quan, hỏi giấy tờ | Trường chốt sĩ số học kỳ II sớm; cuối tháng 12 ai cũng bận |
| Giữa tháng 12 | Đọc lại hợp đồng trường cũ: hạn báo nghỉ, kỳ phí, cách nhận lại hồ sơ | Tránh báo nghỉ sát Tết mà quá hạn |
| Cuối tháng 12 – đầu tháng 1 | Báo nghỉ trường cũ, giữ chỗ trường mới, chuẩn bị bản sao giấy tờ | Còn đủ thời gian để cả hai trường xử lý |
| Tuần trước khi nghỉ Tết | Cho bé dự hoạt động Tết ở trường cũ, chia tay cô và bạn | Kết thúc trọn vẹn, bé không bị cắt ngang |
| Trong kỳ nghỉ | Kể cho bé về trường mới, đi ngang qua trường nếu tiện | Bé có thời gian làm quen ý nghĩ trước |
| Ba, bốn ngày trước khi đi học lại | Đưa giờ ngủ, giờ dậy, giờ ăn về nhịp đi học | Nếp ổn rồi mới làm quen trường mới |
Nếu Tết rơi sớm, vào cuối tháng 1, khoảng thời gian từ khi quyết định đến khi nghỉ Tết sẽ ngắn hơn. Khi đó ba mẹ nên dồn việc hỏi chỗ và đọc hợp đồng vào tháng 12, để không phải làm thủ tục trong những ngày cận Tết khi trường cũ và trường mới đều đông việc.
Nếu gia đình về quê ăn Tết dài ngày, nên ước tính ngày trở lại thành phố và để trống ít nhất vài ngày trước khi bé bắt đầu ở trường mới.
Bé được đón từ quê lên sau Tết: đổi trường cùng lúc đổi người chăm
Đây là trường hợp nhiều thay đổi nhất. Bé không chỉ đổi trường mà đổi cả người chăm chính, nhà ở, giọng nói xung quanh, món ăn hằng ngày. Có bé đã đi học ở trường làng, có bé chưa đi học bao giờ. Ba mẹ cần nhìn việc vào trường mới như một phần trong cả chuỗi thay đổi, không tách riêng.
Cho bé vài ngày ở với ba mẹ trước khi đi học. Nếu có thể, ba mẹ nên để bé ở nhà mới vài ngày, quen giường ngủ, quen đường đi, quen giờ giấc của ba mẹ, rồi mới bắt đầu đi học. Ngày đầu đi học mà cũng là ngày đầu ở thành phố thì quá nhiều.
Ông bà đi cùng một thời gian nếu được. Một số gia đình nhờ ông hoặc bà lên ở cùng thêm vài tuần sau Tết. Người quen thuộc nhất với bé đưa đón trong tuần đầu giúp bé có điểm tựa trong lúc mọi thứ khác đều mới.
Hỏi kỹ ông bà về nếp của bé. Bé ngủ trưa lúc nào, ăn gì, có thói quen nào khi đi ngủ, sợ gì, thích gì. Ghi lại để đưa cho cô ở trường mới. Những chi tiết nhỏ này giúp cô dỗ bé đúng cách.
Kiểm tra giấy tờ và sức khoẻ. Sổ tiêm chủng, giấy khai sinh, thông tin cư trú của bé tại nơi ở mới cần chuẩn bị trước. Nếu bé chưa đi khám lâu, một lần khám tổng quát trước khi đi học giúp ba mẹ an tâm. Chi tiết hồ sơ có trong danh mục thủ tục và hồ sơ.
Sức khoẻ sau kỳ nghỉ: chọn ngày bắt đầu khi bé đã ổn
Những ngày Tết, bé thường ăn nhiều bánh kẹo, đồ chiên, ăn không đúng bữa, ngủ muộn vì nhà đông khách, đi xa trên xe nhiều giờ. Không ít bé đi học lại sau Tết với cái bụng chưa ổn, hơi sổ mũi, hoặc chỉ đơn giản là mệt. Với bé vào trường cũ, những ngày này qua nhanh vì mọi thứ quen thuộc. Với bé vào trường mới, mệt cộng với lạ dễ thành khóc nhiều, biếng ăn, ngủ không yên.
Vì vậy, ngày bắt đầu ở trường mới không nhất thiết là ngày đầu tiên sau Tết. Ba mẹ có thể hỏi trường cho bé bắt đầu muộn hơn vài ngày, khi gia đình đã về thành phố ổn định và bé đã ăn ngủ lại bình thường. Hai, ba ngày lùi lại thường đổi lấy một tuần đầu nhẹ nhàng hơn nhiều.
Sau kỳ nghỉ, trẻ từ nhiều gia đình, nhiều vùng tập trung lại một lớp, nên các bệnh đường hô hấp và một số bệnh lây ở trẻ nhỏ dễ lan hơn. Bé mới ở môi trường mới không có gì đặc biệt hơn các bạn, nhưng ba mẹ nên hỏi trường cách xử lý khi trẻ có dấu hiệu ốm, và giữ bé ở nhà khi bé sốt hoặc có biểu hiện bất thường. Ngày đầu ở trường mới mà bé không khoẻ thì vừa khổ cho bé vừa khó cho cô phân biệt bé khóc vì lạ hay vì mệt.
Nếu bé đến lịch tiêm chủng ngay đầu năm, nên sắp xếp mũi tiêm lệch khỏi tuần đầu đi học ở trường mới, sau khi hỏi ý kiến nhân viên y tế nơi tiêm.
Học ở trường cũ đến ngày nào trước Tết?
Có gia đình cho bé học đến ngày cuối cùng trước kỳ nghỉ, có gia đình cho bé nghỉ sớm để về quê. Nếu bé sẽ chuyển trường sau Tết, ngày học cuối ở trường cũ nên chọn sao cho ba việc cùng xong: kỳ phí khép lại gọn, giấy tờ đã nhận đủ, và bé được dự những hoạt động Tết cuối cùng với lớp.
Về kỳ phí, nhiều trường thu theo tháng; nếu tháng cuối chỉ còn vài ngày học trước Tết, ba mẹ hỏi trường cũ cách tính trước khi báo nghỉ, rồi mới quyết định cho bé học hết tháng hay nghỉ sớm. Về giấy tờ, văn phòng trường nghỉ theo lịch Tết của nhà trường, có nơi nghỉ trước và đi làm lại sau học sinh vài ngày; xin sổ sức khoẻ, sổ theo dõi, nhận xét của cô trước khi trường nghỉ, đừng để sau Tết mới quay lại lấy trong lúc bé đã bắt đầu ở trường mới.
Về hoạt động, những tuần cuối trước Tết trường mầm non thường có gói bánh, trang trí lớp, chụp ảnh áo dài. Để bé dự trọn những ngày này là một cái kết tự nhiên với trường cũ, khỏi phải cắt ngang giữa chừng. Cách nói chuyện với cô và giúp bé chia tay bạn có bài riêng trong danh mục giúp bé thích nghi.
Năm Tết sớm, năm Tết muộn: xếp lịch mỗi năm một khác
Tết Nguyên đán không cố định trên lịch dương. Có năm Tết rơi vào cuối tháng 1, gần như liền sau khi học kỳ I kết thúc; có năm Tết rơi vào giữa hoặc cuối tháng 2, cách cuối học kỳ I vài tuần. Hai kiểu năm này cho hai cách xếp khác nhau, nên ba mẹ mở lịch năm đó ra trước khi tính.
Năm Tết sớm, học kỳ I gần như nối thẳng vào kỳ nghỉ. Mốc chuyển hợp lý là ngay sau Tết, và mọi việc hỏi chỗ, báo nghỉ nên xong trong tháng 12, vì tháng 1 còn rất ít ngày học. Năm Tết muộn, giữa cuối học kỳ I và Tết có vài tuần đầu học kỳ II. Ba mẹ có thêm một lựa chọn: cho bé bắt đầu ở trường mới ngay đầu học kỳ II, học vài tuần cho quen rồi nghỉ Tết. Cách này hợp với bé đã quen đi học, thích nghi nhanh; với bé nhỏ, nhạy cảm, vài tuần rồi nghỉ dài vẫn dễ phải làm quen lại.
Đầu tháng 1 còn có nghỉ Tết Dương lịch, có năm ghép với cuối tuần thành vài ngày. Ba mẹ xem lịch năm hiện hành của thành phố và của trường mới, đếm số tuần học thực tế giữa các kỳ nghỉ, rồi mới chọn mốc. Đếm ra chỉ còn hai, ba tuần học trước Tết thì thường không đáng chuyển sớm.
Ngày đi học lại sau Tết ở hai trường có thể lệch nhau
Trường cũ và trường mới không nhất thiết nghỉ Tết cùng ngày. Trường công lập theo lịch của thành phố; trường tư thục có thể nghỉ sớm hơn hoặc đi học lại muộn hơn vài ngày. Ba mẹ nên hỏi cả hai trường: ngày học cuối ở trường cũ, ngày đi học lại ở trường mới, và những ngày ở giữa ai trông bé. Khoảng trống dài hơn dự tính là chuyện hay gặp khi lịch hai trường lệch nhau, nhất là với gia đình đã hết phép phải đi làm lại.
Ngày bắt đầu ở trường mới nên đặt sau khi gia đình đã về thành phố vài ngày, như đã nói ở phần sức khoẻ. Nếu trường mới đi học lại giữa tuần, có thể cho bé vào ngay hôm đó để chỉ đi vài buổi rồi nghỉ cuối tuần; nếu trường đi học lại thứ Hai mà nhà vừa về tối Chủ nhật, lùi sang giữa tuần thường đỡ cho bé hơn.
Sau Tết còn có một kỳ nghỉ ngắn khác trong học kỳ II tùy năm, như dịp giỗ Tổ Hùng Vương và các ngày lễ cuối tháng 4, đầu tháng 5. Bé vừa quen trường mới được hai tháng thì nghỉ vài ngày; sau kỳ nghỉ đó có thể bé lại quấy nhẹ. Ba mẹ biết trước để không lo lắng thái quá.
Nếu ba mẹ ở khu Quận 12 cũ, TP.HCM và lân cận đang tính chuyển trường cho con, chương trình Sang Ngang Mầm Non của Global Star School nhận bé chuyển sang ở bốn cơ sở Hiệp Thành, Thạnh Lộc, Hà Huy Giáp và An Phú Đông, có lớp chuyển tiếp để bé làm quen dần; học phí giữ như trường cũ, nhà trường xác nhận sau khi đối chiếu. Gia đình muốn bé bắt đầu ở trường mới sau Tết có thể để lại thông tin ở form trên trang từ tháng 12, nhà trường sẽ báo suất học kỳ II còn trống ở từng cơ sở.
Câu hỏi thường gặp
Chuyển trường mầm non sau Tết có tốt không?
Với nhiều gia đình, đây là mốc thuận vì sau kỳ nghỉ cả lớp cùng lấy lại nếp, bé mới không quá lạc lõng, và trường thường đã biết chỗ trống học kỳ II. Cần chọn ngày bắt đầu khi bé đã khoẻ, đã ổn giờ giấc sau Tết.
Muốn chuyển sau Tết thì nên báo trường cũ khi nào?
Nên đọc lại hợp đồng để biết hạn báo nghỉ, thường báo từ cuối tháng 12 hoặc đầu tháng 1 là vừa. Báo quá sát Tết dễ quá hạn và khiến việc nhận lại hồ sơ, giấy tờ bị dồn vào những ngày trường bận.
Bé ở quê lên sau Tết, có nên cho đi học ngay không?
Nên để bé ở nhà mới vài ngày, quen giường ngủ, quen giờ giấc của ba mẹ rồi mới bắt đầu đi học. Nếu có thể, nhờ ông bà ở cùng thêm một thời gian ngắn để bé có người quen đưa đón tuần đầu.
Bé đi học lại sau Tết hay khóc, có phải do trường mới không?
Không hẳn. Sau kỳ nghỉ dài, cả những bé học trường cũ cũng hay quấy vài ngày. Với bé ở trường mới, ba mẹ quan sát thêm một hai tuần, trao đổi với cô, và chỉ lo khi bé khóc nặng kéo dài hoặc ăn ngủ sút giảm rõ.
Có nên chuyển trường ngay trước Tết để bé học vài tuần cho quen?
Thường không cần. Bé vào trường mới vài tuần rồi nghỉ Tết dài, sau Tết gần như phải làm quen lại. Nếu lý do không gấp, cho bé học trọn đến Tết ở trường cũ rồi bắt đầu trường mới sau kỳ nghỉ sẽ liền mạch hơn.
Lịch nghỉ Tết của trường mầm non do ai quyết định?
Lịch nghỉ Tết của học sinh do UBND tỉnh, thành phố quyết định trong kế hoạch năm học, có thể khác nhau theo năm. Trường tư thục có thể có lịch riêng. Ba mẹ xem thông báo năm hiện hành của thành phố và của từng trường.