Nếu trường mới cho phép, một đến ba buổi học thử trước khi chuyển hẳn là cách tốt để ba mẹ thấy bé phản ứng với lớp, với cô và với nếp mới thế nào, đồng thời thấy trường làm việc với trẻ mới ra sao. Học thử không phải bài kiểm tra cho bé, cũng không phải bằng chứng chắc chắn bé sẽ hợp hay không hợp. Nó là một mảnh thông tin thật, đáng giá hơn mọi lời giới thiệu.
Nhiều gia đình chuyển trường vội nên bỏ qua bước này, hoặc làm qua loa, cho bé học thử một buổi rồi kết luận dựa vào việc bé khóc hay không. Bài này hướng dẫn cách xin học thử khi bé vẫn đang học trường cũ, chuẩn bị cho con, những gì nên nhìn trong và sau buổi thử, và cách đọc kết quả cho công bằng với cả bé lẫn trường.
Học thử giúp được gì và không giúp được gì?
Học thử cho ba mẹ thấy những thứ không nhìn được khi chỉ đi tham quan: cô đón một bé lạ thế nào, cô xử lý khi bé khóc ra sao, các bạn trong lớp phản ứng với người mới thế nào, nhịp một buổi học thật diễn ra ra sao. Ba mẹ cũng thấy được bé phản ứng với những thứ cụ thể: món ăn, giờ chơi ngoài sân, cách cô nói, đồ chơi trong lớp.
Với trường, học thử là dịp để cô biết bé trước khi bé vào hẳn. Cô thấy bé thích gì, sợ gì, cần đỡ ở đâu. Khi bé chính thức chuyển đến, cô đã có sẵn một vài điểm để bắt đầu, và bé đã có ít nhất một ký ức về lớp mới.
Học thử không cho ba mẹ biết chắc bé sẽ quen nhanh hay chậm. Bé khóc trong buổi thử không có nghĩa là bé sẽ không hợp; bé vui vẻ cả buổi cũng có thể là vì mọi thứ còn mới lạ, đến tuần thứ hai mới nhớ trường cũ. Đọc kết quả học thử cần cẩn thận, kết hợp với những gì ba mẹ đã quan sát và hỏi được.
Học thử bao nhiêu buổi là vừa?
Không có con số chuẩn, mỗi trường có chính sách riêng. Bảng dưới gợi ý cách chọn theo hoàn cảnh:
| Hoàn cảnh | Số buổi gợi ý | Cách làm |
|---|---|---|
| Bé dạn, đã quen đi học | Một đến hai buổi | Một buổi sáng có ăn trưa, nếu được thêm một buổi có ngủ trưa |
| Bé nhút nhát, khó làm quen | Hai đến ba buổi, cách nhau vài ngày | Buổi đầu ngắn, có ba mẹ ở gần; buổi sau dài hơn |
| Bé còn nhỏ, dưới ba tuổi | Hai buổi ngắn | Ưu tiên giờ chơi và giờ ăn, tránh giờ ngủ ở buổi đầu |
| Đang phân vân giữa hai trường | Mỗi trường một buổi giống nhau | Cùng khung giờ để so sánh công bằng |
| Gia đình cần quyết định gấp | Ít nhất một buổi | Chọn buổi có cả giờ chơi và giờ ăn |
Học thử kéo dài quá lâu, ví dụ một tuần liền trong khi bé vẫn học trường cũ, có thể làm bé rối vì không biết đâu là lớp của mình. Ngắn và có chủ đích thường tốt hơn.
Xin học thử và chuẩn bị cho con
Khi bé vẫn đang học trường cũ, việc sắp xếp học thử cần khéo một chút. Các bước dưới đây giúp mọi thứ nhẹ nhàng:
- Hỏi trường mới có nhận học thử không, mấy buổi, có tính phí không, bé có ăn trưa và ngủ trưa ở lớp không.
- Chọn ngày bé nghỉ trường cũ hợp lý, ví dụ một ngày ba mẹ xin nghỉ phép, tránh tuần trường cũ có sự kiện bé mong chờ.
- Kể trước cho bé bằng câu ngắn, thật: hôm đó con sẽ đi chơi ở một lớp khác, có cô và các bạn, ba mẹ đón con sau giờ ăn.
- Gửi trước cho cô vài thông tin cần thiết: tên gọi ở nhà, dị ứng, cách bé xin đi vệ sinh, đồ vật giúp bé bình tĩnh.
- Cho bé mang theo một món quen như khăn nhỏ hay thú bông nếu trường cho phép.
- Đến đúng giờ, chào bé ngắn gọn, nói rõ khi nào sẽ đón, và đón đúng giờ đã hứa.
Không nên nói với bé rằng đây là trường con sẽ chuyển sang nếu gia đình chưa quyết định. Nếu sau đó không chọn trường này, bé sẽ bối rối. Gọi đơn giản là "đi chơi ở lớp mới" là đủ.
Cũng nên báo trước với trường cũ nếu bé nghỉ một hai ngày, theo cách bình thường như mọi lần xin nghỉ. Không cần giải thích chi tiết khi gia đình chưa quyết định chuyển.
Trong buổi học thử, ba mẹ nhìn những gì?
Cách cô đón bé ở cửa. Cô có ngồi xuống chào bé, gọi tên bé, giới thiệu bé với lớp không, hay chỉ nhận bé từ tay ba mẹ rồi quay đi. Mấy phút đầu cho thấy nhiều điều về cách cô làm với trẻ mới.
Cách cô xử lý khi bé khóc hay bám ba mẹ. Cô dỗ bằng cách nào: ôm, đưa bé đi xem đồ chơi, giao cho bé một việc nhỏ. Cô có kiên nhẫn không, có đề nghị ba mẹ chào tạm biệt rõ ràng không.
Các bạn trong lớp phản ứng thế nào. Có bạn nào lại gần rủ bé chơi không, cô có khuyến khích các bạn đón bạn mới không. Lớp đón người mới tự nhiên thường là lớp có nếp tốt.
Bé ăn được không và cô xử lý bữa ăn thế nào. Nếu bé ở lại ăn trưa, hỏi cô bé ăn được bao nhiêu, món nào bé từ chối, cô có ép không. Bữa ăn đầu ở chỗ lạ thường ít, điều cần là cách cô xử lý.
Báo cáo của cô cuối buổi. Cô kể lại buổi học của bé cụ thể hay chung chung. Một cô nhớ được bé chơi gì, với ai, lúc nào buồn, lúc nào vui là cô đã thật sự để ý đến bé.
Sau buổi thử: hỏi cô những gì?
Lúc đón bé là thời điểm vàng để hỏi cô, vì mọi chuyện còn rõ trong trí nhớ của cô. Nên hỏi ngắn, cụ thể, đừng kéo cô ra quá lâu khi lớp còn các bạn khác. Vài câu nên hỏi: hôm nay bé thích hoạt động nào nhất, có lúc nào bé buồn và cô dỗ bằng cách gì thì bé nín, bé ăn được món nào, có chơi với bạn nào không, có điều gì cô thấy cần ba mẹ chuẩn bị thêm nếu bé chuyển đến.
Câu cuối cùng là câu đáng giá nhất. Một cô có kinh nghiệm sau một buổi đã thấy được bé cần đỡ ở đâu: có thể bé chưa quen tự lấy nước uống, chưa quen ngồi vòng tròn nghe chuyện, chưa quen giờ rửa tay trước khi ăn. Những gợi ý cụ thể ấy giúp ba mẹ tập cho bé ở nhà trong mấy ngày trước khi chuyển, và tuần đầu chính thức sẽ nhẹ hơn.
Ba mẹ cũng có thể hỏi cô nghĩ bé nên vào lớp vào ngày nào, đi học ngắn giờ mấy hôm đầu hay vào cả ngày luôn. Cô vừa thấy bé thật, nên lời khuyên của cô thường sát hơn mọi quy định chung. Nếu cô nói những điều chung chung, không nhớ được bé đã làm gì trong buổi, ba mẹ ghi nhận điều đó như một thông tin về cách lớp vận hành.
Giữ cho bé không rối giữa hai trường trong thời gian thử
Trong những ngày học thử, bé đang sống giữa hai nơi: trường cũ vẫn là lớp của bé, trường mới là một nơi lạ vừa ghé. Trẻ mầm non chưa hiểu hết chuyện chọn trường của người lớn, nên dễ bị rối nếu nghe ba mẹ bàn tán trước mặt về chuyện chuyển hay không, trường nào tốt hơn. Nên giữ những cuộc bàn bạc ấy cho lúc bé đã ngủ.
Ở trường cũ, cứ để bé sinh hoạt như bình thường. Không cần dặn bé giữ bí mật hay kể với cô cũ; nếu bé tự kể đã đi chơi ở một lớp khác, ba mẹ trả lời đơn giản, thật thà nếu cô hỏi. Khi gia đình đã quyết định chuyển, lúc đó mới báo trường cũ theo đúng quy định báo nghỉ và chuẩn bị buổi chia tay cho bé.
Nếu sau học thử, gia đình quyết định không chuyển, hãy nói với bé nhẹ nhàng rằng lớp hôm trước chỉ là đi chơi, con vẫn học với cô và các bạn ở lớp mình. Bé thường chấp nhận dễ dàng nếu người lớn nói tự nhiên. Điều cần tránh là để bé mang theo kỳ vọng về một lớp mới rồi bị hụt hẫng.
Đọc kết quả học thử cho công bằng
Sau buổi thử, đừng hỏi bé "con có thích trường mới không" ngay khi đón. Bé đang mệt, câu trả lời thường là theo cảm xúc lúc đó. Để bé nghỉ, ăn uống, rồi buổi tối mới trò chuyện nhẹ nhàng: hôm nay ở lớp mới con chơi gì, con ăn gì, cô tên gì, có bạn nào con nhớ không. Bé kể được vài điều cụ thể, nhất là điều vui, là dấu hiệu tốt.
Bé khóc nhiều trong buổi thử là chuyện thường với trẻ nhỏ và trẻ nhút nhát. Điều ba mẹ nên nhìn là bé có nín được sau một lúc không, có tham gia được một hoạt động nào không, và cô xử lý có bình tĩnh không. Bé khóc nhưng cuối buổi đã chịu chơi với cô là một kết quả khá tốt.
Ngược lại, bé vui vẻ suốt buổi cũng chưa phải kết luận. Lần đầu mọi thứ mới lạ, đồ chơi mới hấp dẫn. Nếu có điều kiện, buổi thử thứ hai sẽ cho thấy rõ hơn, vì lúc đó cái mới đã nhạt bớt. Kết hợp kết quả học thử với những gì đã hỏi và nhìn được về trường, rồi mới quyết định.
Khi trường không nhận học thử
Không phải trường nào cũng nhận học thử. Có trường lo bé mới làm xáo trộn nếp lớp, có trường chỉ nhận khi bé đã đăng ký chính thức, có trường cho học thử nhưng chỉ ở một lớp riêng chứ không phải lớp bé sẽ vào. Lý do nào cũng có thể hiểu được, ba mẹ không nên coi đây là điểm trừ ngay.
Khi không có học thử, ba mẹ có thể xin những cách thay thế: ghé lớp cùng bé vào giờ chơi ngoài sân, cho bé gặp cô chủ nhiệm một lúc ngắn, dự một buổi sinh hoạt mở của trường nếu có. Những dịp này không đầy đủ bằng học thử nhưng vẫn cho bé một ký ức về nơi mới và cho ba mẹ thấy cô làm việc với trẻ ra sao.
Cũng có thể hỏi trường về thời gian làm quen sau khi nhập học: bé có được đi học ngắn giờ trong tuần đầu không, ba mẹ có được ở lại một lúc không, sau bao lâu thì hai bên trao đổi. Một trường không có học thử nhưng có kế hoạch làm quen cẩn thận vẫn có thể là lựa chọn tốt.
Ba mẹ ở khu Quận 12 cũ có thể hỏi về việc ghé lớp và lớp chuyển tiếp trong chương trình Sang Ngang Mầm Non của Global Star School tại bốn cơ sở; học phí giữ như trường cũ, nhà trường xác nhận sau khi đối chiếu. Ghi mong muốn cho bé ghé lớp ở ô ghi chú khi điền form để nhà trường sắp lịch.
Câu hỏi thường gặp
Học thử ở trường mầm non mới có mất phí không?
Tuỳ trường. Có trường cho học thử miễn phí một vài buổi, có trường tính phí theo buổi hoặc tính tiền ăn. Ba mẹ hỏi rõ trước khi đăng ký, kể cả chuyện có cần giấy tờ gì không và có ràng buộc gì nếu sau đó không đăng ký chính thức.
Bé khóc suốt buổi học thử thì có nên bỏ trường đó không?
Không nên kết luận chỉ từ một buổi. Nhiều bé khóc trong lần đầu ở chỗ lạ. Hãy xem cô xử lý thế nào, bé có nín được lúc nào không. Nếu có thể, thử thêm một buổi ngắn hơn, có ba mẹ ở gần, để thấy bé có tiến bộ không.
Có nên cho bé học thử trong khi vẫn đi học trường cũ?
Có thể, miễn là sắp xếp hợp lý: chọn ngày bé nghỉ trường cũ có lý do, không kéo dài nhiều ngày liên tiếp, và không nói với bé rằng đây là trường mới khi gia đình chưa quyết định. Cách làm gọn giúp bé ít bị rối.
Ba mẹ có được ở trong lớp suốt buổi học thử không?
Mỗi trường một cách. Có trường cho ba mẹ ở một lúc đầu rồi ra ngoài, có trường để ba mẹ quan sát qua cửa kính hoặc camera, có trường đề nghị chào ở cửa. Hỏi trước để chuẩn bị cho bé, và tôn trọng cách làm của trường.
Học thử ở hai trường thì làm sao so sánh cho công bằng?
Cho bé thử cùng một khung giờ, cùng kiểu buổi, ví dụ cả hai đều là buổi sáng có ăn trưa. Ghi lại theo cùng một danh sách quan sát. Lưu ý bé thường dạn hơn ở trường thử sau vì đã có kinh nghiệm, nên đừng chỉ nhìn bé khóc ít hay nhiều.
Sau học thử bao lâu nên quyết định có chuyển hay không?
Nên quyết định trong vòng một đến hai tuần, khi ấn tượng còn rõ và bé chưa quên lớp mới. Để quá lâu, buổi thử mất giá trị và bé cũng không còn nhớ. Nếu còn phân vân, xin thêm một buổi trước khi quyết định.