Trước khi chốt trường mới, ba mẹ nên đặt lịch của trường cạnh lịch làm việc của cả nhà và kiểm năm điểm: giờ mở cửa và giờ đón muộn nhất, ngày nghỉ trong năm, lịch hè, thời gian đi đường thật vào giờ cao điểm, và người đón dự phòng khi ba mẹ bận. Một trường tốt mà lịch không khớp sẽ khiến gia đình mệt mỏi mỗi ngày, và nhiều nhà rốt cuộc phải chuyển trường thêm lần nữa chỉ vì chuyện này.
Với gia đình đang chuyển trường vì đổi chỗ làm, đổi ca hay chuyển nhà, chuyện lịch càng quan trọng, vì chính sự thay đổi lịch đã đẩy gia đình đến quyết định chuyển. Bài này hướng dẫn cách đối chiếu từng mục, những câu cần hỏi trường, và cách tính quãng đường bằng thời gian thật ở một thành phố đông đúc như TP.HCM.
Vì sao lịch là lý do âm thầm khiến nhiều gia đình chuyển trường?
Khi chọn trường lần đầu, ba mẹ thường dồn sự chú ý vào lớp học, cô giáo, bữa ăn. Lịch giờ giấc được xem là chuyện nhỏ, "rồi sẽ xoay được". Vài tháng sau, chuyện nhỏ ấy lớn dần: ngày nào cũng phải xin về sớm để đón con, mỗi lần trường nghỉ là một lần cả nhà rối, mùa hè trường đóng cửa mà không có ai trông. Mệt mỏi tích tụ, và đến một lúc gia đình quyết định đổi trường dù bé vẫn đang vui ở lớp.
Lần chọn thứ hai là cơ hội để tránh vòng lặp này. Thay vì hỏi "trường có tốt không" trước, ba mẹ có thể hỏi "trường có khớp với cách nhà mình sống không" trước, rồi mới xem tốt đến đâu. Một trường khớp lịch giúp gia đình giữ nhịp ổn định, và một gia đình ổn định thì bé cũng ổn định hơn.
Điều này không có nghĩa là chọn trường chỉ vì tiện. Nó có nghĩa là trong danh sách những trường đạt các tiêu chí về an toàn và chăm sóc, trường khớp lịch nên được ưu tiên, vì đó là trường gia đình có khả năng gắn bó lâu nhất.
Năm điểm đối chiếu lịch trường với lịch nhà mình
Ba mẹ có thể kẻ một bảng như dưới, điền thông tin của từng trường đang cân nhắc và của gia đình mình:
| Điểm đối chiếu | Hỏi trường | Đối chiếu với nhà mình |
|---|---|---|
| Giờ mở cửa buổi sáng | Trường nhận bé từ mấy giờ, đến trễ thì sao? | Người đưa phải có mặt ở chỗ làm lúc mấy giờ? |
| Giờ đón muộn nhất | Đón muộn sau giờ quy định thì trường xử lý thế nào, có phụ thu không? | Người đón tan làm lúc mấy giờ, đi bao lâu? |
| Ngày nghỉ trong năm | Trường nghỉ những ngày nào ngoài lễ, Tết, có nghỉ thứ bảy không? | Ngày nào ba mẹ phải đi làm mà trường nghỉ? |
| Mùa hè | Trường có học hè không, nghỉ bao lâu, hè có nhận bé lớp khác không? | Hè này ai trông bé? |
| Ngày bé ốm | Bé sốt thì trường gọi ba mẹ đón trong bao lâu? | Ai có thể rời chỗ làm để đón bé giữa ngày? |
Điền xong bảng, những chỗ không khớp sẽ hiện ra rõ ràng. Không phải chỗ nào không khớp cũng là lý do loại trường, nhưng mỗi chỗ cần có một phương án cụ thể trước khi chốt.
Giờ đón trả: hỏi cả giờ chính thức lẫn giờ "thực tế"
Giờ trên giấy và giờ thực tế đôi khi khác nhau. Có trường ghi đón đến năm giờ rưỡi chiều, nhưng từ năm giờ các bạn đã về gần hết, bé ở lại cuối cùng ngồi chờ với một cô trực. Với một bé mới chuyển đến, cảnh ngồi chờ khi cả lớp đã về có thể làm bé buồn hơn mọi thứ khác trong ngày. Ba mẹ nên hỏi: thường thì đến mấy giờ lớp còn đông bạn, những bé về muộn được ở đâu, ai trông.
Về đón muộn sau giờ quy định, hỏi rõ cách trường xử lý: có nhận trông thêm không, trông đến mấy giờ, có phụ thu không và tính thế nào. Trường có quy định rõ ràng thường đỡ phiền hơn trường nói "cứ gọi báo là được" nhưng mỗi lần lại có thái độ khác nhau.
Buổi sáng cũng cần để ý. Nếu ba mẹ phải đưa bé đến rất sớm, hỏi trường nhận bé từ mấy giờ, bé đến sớm thì ở đâu, có ăn sáng ở trường không. Nếu ngược lại gia đình thường đến muộn vì nhịp sáng chậm, hỏi xem bé vào lớp sau giờ hoạt động đầu có bị lỡ gì quan trọng không, và cô có phiền không.
Quãng đường: tính bằng phút thật, không bằng cây số
Ở TP.HCM, một quãng đường ngắn có thể mất rất nhiều thời gian vào giờ cao điểm, nhất là khi phải qua cầu, qua các nút giao lớn hoặc các tuyến đường đang thi công. Cách chắc nhất là chạy thử: đúng giờ đưa con vào buổi sáng, đúng giờ đón vào buổi chiều, đi bằng chính phương tiện gia đình sẽ dùng. Nếu có thể, chạy thử một ngày mưa, vì mưa lớn chiều tối là chuyện thường ở thành phố này vào mùa mưa, có khu còn ngập khi triều cường.
Tính luôn quãng đường từ trường đến chỗ làm, không chỉ từ nhà đến trường. Trường nằm trên đường đi làm của ba hoặc mẹ thường tiện hơn trường gần nhà nhưng ngược hướng. Với gia đình mà ba và mẹ làm hai hướng khác nhau, nên tính xem ai đưa, ai đón, và trường nằm ở đâu thì tổng thời gian của cả nhà ít nhất.
Nếu gia đình định dùng xe đưa đón của trường, hỏi thêm tuyến xe đi qua khu nào, bé lên xe lúc mấy giờ và ngồi xe bao lâu, có cô đi theo xe không, khi kẹt xe thì trường báo ba mẹ thế nào. Bé ở đầu tuyến có thể phải ngồi xe rất lâu dù nhà không xa trường. Với bé mới chuyển đến, xe đưa đón còn là thêm một chỗ lạ, thêm một người lớn lạ, nên có gia đình chọn tự đưa trong vài tuần đầu rồi mới chuyển sang đi xe.
Thời gian bé ngồi trên xe cũng là một yếu tố. Bé ngồi xe máy lâu trong nắng, mưa, khói bụi mỗi ngày sẽ mệt trước khi đến lớp và sau khi về. Với bé nhỏ, quãng đường ngắn hơn một chút có thể đổi lấy những buổi sáng dễ chịu hơn hẳn.
Ngày nghỉ, mùa hè và những tuần "lỗ hổng" trong năm
Ngoài các ngày lễ, Tết theo quy định, nhiều trường mầm non còn có những ngày nghỉ riêng: nghỉ để tập huấn giáo viên, nghỉ bù, nghỉ giữa các kỳ. Trường công lập thường theo kế hoạch thời gian năm học do Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố ban hành dựa trên khung của Bộ Giáo dục và Đào tạo, có thời gian nghỉ hè rõ ràng; trường tư thục có thể học hè hoặc nghỉ ngắn hơn. Ba mẹ xin lịch năm học của trường mới và đánh dấu những ngày trường nghỉ mà ba mẹ vẫn đi làm.
Mùa hè là lỗ hổng lớn nhất với gia đình hai vợ chồng đi làm. Hỏi trường hè có tổ chức lớp không, nếu có thì nếp sinh hoạt hè khác năm học thế nào, có ghép lớp không, cô có phải cô chủ nhiệm không. Với bé vừa chuyển trường giữa năm, việc hè lại đổi lớp, đổi cô có thể khiến bé phải làm quen thêm một lần.
Dịp Tết cũng cần tính: trường nghỉ từ ngày nào đến ngày nào, có nhận trông bé những ngày sát Tết không. Gia đình về quê ăn Tết dài ngày thì hỏi chuyện bé nghỉ dài có ảnh hưởng chỗ học hay học phí không. Lịch năm học cụ thể thay đổi theo từng năm, ba mẹ kiểm thông báo của trường và của địa phương năm hiện hành.
Khi chính lịch nhà mình vừa thay đổi
Nhiều gia đình chuyển trường vì lịch của chính mình vừa đổi: mẹ đi làm lại sau thời gian nghỉ sinh em bé, ba chuyển sang làm ca, cả nhà dọn sang khu khác, ông bà về quê không còn phụ đón. Trong những trường hợp này, lịch mới thường chưa ổn định, và ba mẹ dễ chọn trường dựa trên lịch của vài tuần đầu, trong khi vài tháng sau mọi thứ lại khác.
Cách làm thận trọng là hỏi: lịch này sẽ giữ được bao lâu. Nếu mẹ mới đi làm lại và còn đang thử việc, nếu ca làm của ba có thể đổi theo mùa, nếu chỗ ở mới chỉ là chỗ thuê tạm vài tháng, thì nên ưu tiên trường có lịch linh hoạt, nhận bé muộn hoặc trông muộn được, hơn là trường vừa khít với lịch hiện tại. Một chút dư địa giúp gia đình không phải chuyển trường thêm khi lịch thay đổi lần nữa.
Với gia đình có em bé mới, cần tính cả lịch của em: giờ em ngủ, giờ em bú, ai trông em khi đi đón anh chị. Đây là giai đoạn bé lớn cũng nhạy cảm hơn, nên một lịch đưa đón đều đặn, ít xáo trộn còn giúp bé lớn cảm thấy mình vẫn được quan tâm như trước.
Người đón dự phòng: kế hoạch cho những ngày trục trặc
Ai là người đón thứ hai. Ông bà, cô chú, hàng xóm thân, hay người giúp việc. Hỏi trường cách đăng ký người đón, có cần ảnh, giấy tờ tuỳ thân, có cần báo trước không. Đăng ký sẵn từ đầu để khi cần không phải xoay xở.
Khi bé ốm giữa ngày. Trường thường gọi ba mẹ đón khi bé sốt hay có dấu hiệu bệnh truyền nhiễm. Hỏi trường cần đón trong bao lâu, bé chờ ở đâu. Gia đình cần biết trước ai có thể đi đón trong giờ làm.
Ngày mưa lớn, kẹt xe. Hỏi trường có linh động khi phụ huynh đến muộn vì thời tiết không, và báo bằng cách nào. Một trường linh động trong những ngày bất thường giúp ba mẹ bớt căng thẳng nhiều.
Ngày ba hoặc mẹ đi công tác. Lịch đưa đón một người làm có khả thi không, có cần nhờ thêm ai không. Nghĩ trước những tuần này giúp tránh cảnh cuống cuồng.
Nhóm phụ huynh cùng khu. Làm quen với vài gia đình có con học cùng lớp, ở gần nhà, có thể giúp nhau đón bé những lúc khẩn cấp, tất nhiên khi đã đăng ký đúng quy định của trường.
Thử một tuần trên giấy trước khi chốt trường
Một cách đơn giản để kiểm mọi thứ là "chạy thử" một tuần làm việc bình thường trên giấy:
- Viết lịch làm việc của ba và mẹ trong một tuần điển hình, cả những ngày tăng ca.
- Đặt giờ mở cửa và giờ đón của trường mới vào cùng bảng.
- Ghi ai đưa, ai đón từng ngày, đi mất bao lâu theo lần chạy thử thật.
- Đánh dấu những ngày căng nhất và hỏi: nếu hôm đó có mưa lớn hoặc bé ốm thì sao?
- Làm tương tự với một tuần có ngày nghỉ của trường và một tuần mùa hè.
Nếu sau bài tập này lịch vẫn khả thi với một vài điều chỉnh nhỏ, trường đó là lựa chọn bền. Nếu tuần nào cũng có ngày bế tắc, ba mẹ nên cân nhắc lại, dù trường hấp dẫn đến đâu.
Gia đình sống hoặc làm việc ở khu Quận 12 cũ có thể so lịch của mình với giờ học tại bốn cơ sở Global Star School Hiệp Thành, Thạnh Lộc, Hà Huy Giáp và An Phú Đông khi tìm hiểu chương trình Sang Ngang Mầm Non; học phí giữ như trường cũ, nhà trường xác nhận sau khi đối chiếu. Chọn cơ sở muốn chuyển đến trong form trên trang để được tư vấn.
Câu hỏi thường gặp
Nên chọn trường mầm non gần nhà hay gần chỗ làm?
Tuỳ ai là người đưa đón chính và lịch làm việc ra sao. Gần chỗ làm tiện khi ba mẹ có thể ghé đón giữa ngày nếu bé ốm, nhưng bé phải ngồi xe lâu hơn. Gần nhà tiện cho ông bà phụ đón. Tính tổng thời gian đi lại của cả nhà và của bé để chọn.
Trường mầm non thường mở cửa và đón trẻ đến mấy giờ?
Mỗi trường một khác, trường tư thục thường linh hoạt hơn trường công lập về giờ đón muộn. Ba mẹ hỏi trực tiếp giờ chính thức, giờ thực tế lớp còn đông bạn, và cách xử lý khi đón muộn, không nên dựa vào thông tin chung.
Trường mầm non có học vào mùa hè không?
Có trường tổ chức lớp hè, có trường nghỉ một thời gian. Trường công lập thường theo kế hoạch năm học của địa phương. Hỏi trường lịch hè cụ thể, lớp hè có đổi cô, đổi lớp không, và kiểm thông báo năm hiện hành vì lịch có thể thay đổi.
Đón con muộn sau giờ quy định có bị tính thêm tiền không?
Nhiều trường có quy định phụ thu khi đón muộn quá một mốc thời gian, nhưng cách tính mỗi trường khác nhau. Hỏi rõ bằng văn bản trước khi nhập học để tránh hiểu lầm, và báo trường sớm khi biết mình sẽ đến muộn.
Có nên đăng ký nhiều người đón bé ở trường mới không?
Nên đăng ký ít nhất một người đón dự phòng ngoài ba mẹ, theo đúng quy trình của trường. Không nên đăng ký quá nhiều người vì càng nhiều người càng khó kiểm soát. Báo trường mỗi khi có thay đổi.
Chuyển nhà xa hơn có nên chuyển luôn trường cho bé?
Nếu quãng đường mới khiến việc đưa đón quá vất vả kéo dài, chuyển trường thường là hợp lý. Nếu chỉ xa hơn một chút và bé đang rất gắn bó với lớp, có thể cân nhắc giữ trường thêm một thời gian, nhất là khi gần cuối năm học.